W ostatnich latach termin superfoods opanował zarówno ludzkie, jak i zwierzęce diety- na opakowaniach karm premium dla psów i kotów widzimy jagody goji, spirulinę, dynię czy nasiona chia. Ale czy te dodatki rzeczywiście wpływają na zdrowie naszych pupili, czy jest to przede wszystkim chwyt marketingowy? Jako ekspertka w dziedzinie żywienia psów i kotów, przyjrzę się temu tematowi z perspektywy danych wynikających z badań.
Czym są „superfoods”? Marketing czy nauka?
Termin superfoods nie ma precyzyjnej definicji naukowej, a jest to raczej określenie marketingowe na żywność bogatą w składniki odżywcze, antyoksydanty czy bioaktywne związki. W kontekście żywienia zwierząt domowych mówi się o „funkcjonalnych produktach żywieniowych”, które – oprócz podstawowych makro- i mikroelementów – mogą wspierać zdrowie organizmu.
Naukowa literatura określa takie składniki jako functional foods (żywność funkcjonalna) i zauważa, że mogą wpływać na funkcje przewodu pokarmowego, parametry biochemiczne czy ogólną kondycję zdrowotną. Należy podkreślić, iż ilość badań na psach i kotach jest wciąż ograniczona.
Co może działać – wybrane przykłady składników z udokumentowanymi efektami
-
Kwasy tłuszczowe Omega-3 (EPA/DHA)
Najlepiej przebadanym składnikiem, często określanym jako „superfood”, są długołańcuchowe kwasy tłuszczowe Omega-3. W badaniach stwierdzono, że EPA i DHA mogą redukują stany zapalne, wspierać zdrowie skóry i sierści oraz korzystnie wpływać na funkcje poznawcze w starszym wieku u psów i kotów. Są wykorzystywane w dawkach terapeutycznych w wielu schorzeniach psów i kotów, ale również jako wsparcie dobrego zdrowia u zwierząt zdrowych. Czytaj więcej https://dietetykzwierzecy24.pl/suplementacja-diety-psa-kwasy-omega-3/
-
Probiotyki i prebiotyki – zdrowe jelita = zdrowy pupil
Probiotyki (pożyteczne bakterie) oraz prebiotyki (substancje wspierające wzrost dobrej mikrobioty jelitowej) są coraz szerzej badane w kontekście zdrowia przewodu pokarmowego. Badania pokazują, że u psów i kotów mogą one poprawić jakość wypróżnień, wspierać mikrobiotę jelitową i obniżać markery zapalne w jelitach. Czytaj więcej https://dietetykzwierzecy24.pl/zdrowe-jelita/
-
Tauryna dla kotów oraz niezbędne witaminy i minerały
Choć nie jest to „superfood” w ludzkim rozumieniu, tauryna jest absolutnie kluczowa dla kotów (ze względu na ich metabolizm mięsożerny) i jej odpowiednia podaż ma wpływ na funkcje serca i wzroku. To przykład składnika, który naukowo wiadomo, że jest niezbędny w kociej diecie, szczególnie w przypadku posiłków gotowanych oraz diet komercyjnych wzbogacanych tauryną w odpowiedniej ilości.
Wiele superfoods wymaga dalszych badań
W kontekście tzw. superfoods często wymienia się warzywa i owoce jako źródło witamin, błonnika oraz związków bioaktywnych, takich jak polifenole i karotenoidy. W żywieniu ludzi ich korzystne działanie jest dobrze udokumentowane, jednak w przypadku psów i kotów sytuacja jest bardziej złożona i wymaga uwzględnienia różnic metabolicznych międzygatunkowych.
Jednak naukowe badania pokazują, że zawartość bioaktywnych związków po obróbce przemysłowej może być bardzo niska. Na pewno bezsprzecznie należy brać pod uwagę błonnik związany ze spożywanej tej grupy produktów. Dodatkowo niektóre badania np. wskazały na obniżanie poziomu kinazy kreatynowej w grupie psów karmionej z dodatkiem jagód (wpływ na stres oksydacyjny). Tak więc nie należy ignorować zupełnie dodatku wybranych owoców czy warzyw, ale pamiętać o roli innych składników odżywczych. W przypadku kotów najistotniejszym elementem jest pamiętanie o roli błonnika w diecie kota, ponieważ często diety komercyjne mogą mieć za niską zawartość włókna, co może powodować u kota zaparcia.
Podobnie spirulina – chociaż w teorii bogata w białko, witaminy i antyoksydanty – wymaga ostrożności przy wyborze źródła i jakości surowca, ponieważ niska jakość może przynieść więcej szkody niż pożytku. Należy również pamiętać, iż nadal jest niewiele badań prowadzonych na psach, chociaż niektóre wskazują pozytywne wyniki – jak poprawa stabilności mikrobioty jelitowej, co wiąże się pozytywnie ze zwiększoną odpornością psa.
Superfoods a dieta kompletna – istotne granice
Ważne jest zrozumienie, że żaden pojedynczy „superfood” nie zastąpi zbilansowanej diety opartej na podstawowych składnikach odżywczych białkach, tłuszczach, węglowodanach, witaminach i minerałach dostosowanych do gatunku, wieku i stanu zdrowia psa czy kota.
Praktyczne wskazówki dla opiekunów
Konsultuj zmiany w diecie z weterynarzem lub dietetykiem zwierzęcym, zwłaszcza gdy wprowadzasz suplementy czy nietypowe składniki.
Składniki takie jak Omega-3, probiotyki, prebiotyki czy pełnowartościowe białko zwierzęce mają udokumentowane działanie i często przynoszą realne korzyści.
Unikaj podawania psom i kotom produktów przeznaczonych tylko dla ludzi – ich metabolizm różni się i nie wszystkie „superfoods” są dla nich bezpieczne.
